charlesvos.nl

Adres: Algemene Begraafplaats, Tongerseweg 292, Maastricht.

Een grafmonument

Beeld en sokkel: Muschelkalksteen (hardsteen). Beeld afm. 180 x 55 x 37 cm; sokkel afm. 65 x 68 x 47 cm. [1]

De Stichting Beeldende Kunsttentoonstellingen nam, na de dood van Charles Vos, het initiatief tot het oprichten van een grafmonument voor de overleden kunstenaar. De stichting nam, op zoek naar een ontwerp van Vos dat als voorbeeld voor het monument kon dienen, contact op met zijn familie. De keuze van de familie viel op een ontwerp van een treurende Madonna dat Vos als voorstudie voor een te ontwikkelen kruisigingsgroep had gemaakt.[2]

Balendong, de vaste assistent van Vos, kreeg de opdracht om het beeld te kappen.

Het grafmonument werd op de tweede Paasdag 1955 overgedragen aan de familie.

 

De Madonna, is staande op een console ten voeten uit afgebeeld. Zij draagt een lang geplooid kleed met daarover een gedrapeerde mantel rond de schouder. Met haar handen houdt zij deze mantel, alsmede de sluier, vast. Haar gezicht is naar rechts gericht en rust op haar omhooggetrokken rechterschouder. Zij straalt een grote droefheid uit.

Aan de voorzijde van de sokkel staat het opschrift:

RIP

CHARLES VOS

beeldhouwer

*8.9.1888 †19.2.1954

HENRIETTE

DEN BREEJEN

*21 -7-1893  † 10-10-1978

Op de sokkel aan de zijkanten zijn de twee dochters van Charles Vos vermeld:

Fien *18-8-1922  † 24-12-1998 (links)

Jeanne * 13-10-1924   † 26-1-1979 (rechts)

 

Adres: Algemene Begraafplaats, Tongerseweg 292, Maastricht.

Grafmonument

Het grafmonument voor Henri Jonas is een robuuste brok beton. [3]

Henri Jonas werd op 28 mei 1878 geboren in Maastricht als tweede kind van Charles Jonas, meesterknecht-huisschilder, en Fieneke Jungslaeger. Na zijn lagere schooltijd trad Henri Jonas in de voetsporen van zijn vader en werd ook (leerling)huisschilder. 's Avonds volgde hij de tekenlessen van Rob Graafland aan het Stadsteekeninstituut en vanaf 1902 ook aan de Zondagsschool voor Decoratieve Kunsten. Op 2 juni 1903 trouwde Henri Jonas met Netteke Roukens. Het huwelijk zou kinderloos blijven. Op 31 maart 1915 werd hij weduwnaar omdat Netteke, op 38-jarige leeftijd, overleed aan tuberculose.
De dood van Netteke en een jaar daarna die van zijn vader zette het leven van Henri op z'n kop en hij besloot het roer om te gooien. In 1916 zegde hij zijn baan als huisschilder op en vertrok met een subsidie van de stad Maastricht naar Amsterdam. Tot augustus 1918 volgde Jonas de opleiding aan de Rijksacademie voor Beeldende Kunsten, daarna maakte hij enkele reizen door Europa en Noord-Afrika om in 1922 naar Maastricht terug te gaan.

Onder invloed van zijn eerste leraar Rob Graafland koos Jonas aanvankelijk voor het romantisch-impressionisme. Tijdens zijn studie in Amsterdam werd hij gewonnen voor het expressionisme dat in Nederland tijdens de Eerste Wereldoorlog tot ontwikkeling was gekomen. Door het werk van Constant Permeke leerde hij in zijn kunst de primaire en afgrondelijke expressie van het leven te verbeelden en zo zijn expressionisme uit te diepen. Vooral in de jaren 1925 tot 1932 bloeide Jonas' talent.
In Parijs leerde hij het schildersmodel Eugénie Servais kennen, met wie hij een relatie kreeg. Onder druk van zijn kerkelijke opdrachtgevers, kon hij echter niet met haar trouwen. Eugénie was een gescheiden vrouw. Het bracht Jonas in een ernstig conflict met zijn geweten. De innerlijke strijd leidde in 1933 tot een depressie. Opnames in verschillende psychiatrische instellingen waren het gevolg ervan. In augustus 1937 trouwde Henri Jonas alsnog met Eugénie Servais.
Tijdens zijn jarenlange verblijf in het Sint Servatius Gesticht in Venray werd Jonas door het behandelend team aangezet tot schilderen. Al schilderend zou de extreem introverte man wellicht wél in staat zijn om zijn emoties te uiten. Hij werkte aan de lopende band en voerde onder het mom van therapie ook opdrachten uit zonder ervoor te worden betaald. Het leidde na zijn dood tot een pijnlijke, langslepende affaire. Zijn weduwe Eugénie liet beslag leggen op al het werk dat volgens haar van Jonas was gestolen. Uiteindelijk is een schikking getroffen en werd het werk verdeeld tussen de instelling en de familie.
In juni 1940 werd Henri Jonas opgenomen op de psychiatrische afdeling van het Maastrichtse ziekenhuis Calvariënberg. Zijn getormenteerd leven eindigde op 15 september 1944, de dag na de bevrijding van zijn geliefde stad Maastricht. Terwijl in de straten van zijn geboortestad werd gejuicht, gezongen en gedanst om de bevrijding kwam voor Jonas de dood als een bevrijding uit een leven vol angst en duisternis. [4]

Aan de achterzijde van het graf bevindt zich een rechtopstaande grafsteen die bovenaan voorzien is van een halve boog. Daar tegenaan staat een rechthoekig betonnen grafsteen met in het bovenste deel een tondo in brons met een portret van Jonas met zijn hoofd en profil. Daaronder de tekst:

IN MEMORIAM
H CH JONAS
KUNSTSCHILDER
RIDDER ORANJE NASSAU
1878                                 1944

Twee treurende vrouwen flankeren de grafsteen. De vrouwen staan ten voeten uit afgebeeld. Zij dragen een lange mantel die voorzien is van sluier die hun gezicht vrijwel geheel bedekt.

Adres: Algemene Begraafplaats, Tongerseweg 292, Maastricht.

Grafmonument Jozef Antonius (Jos) Postmes (Maastricht, 30 juli 1896 - 3 december 1934) was een Nederlands kunstenaar.

Als leerling van Rob Graafland aan het Stadsteekeninstituut en aan de Zondagsschool voor Decoratieve Kunsten (beide in Maastricht) had Postmes een voorliefde voor zowel onderwijs als kunst.

In 1914 begon hij aan de Opleiding aan de Rijksnormaalschool voor Teekenleeraren in Amsterdam, maar deze verliet hij toen hij naar de Rijksacademie voor Beeldende Kunsten vertrok. Hier volgde tegelijk met zijn vrienden Han Jelinger, Henri Jonas en Jos Narinx onderwijs onder leiding van Antoon Derkinderen.

In 1925 behaalde hij de Akte van bekwaamheid voor Nijverheidsonderwijs, waarmee hij bevoegd werd om handtekenen te doceren aan het lager en middelbaar nijverheidsonderwijs. [5]

Onder leiding van beeldhouwer Charles Vos maakten de leerlingen  (Glebocki, Schaïk, Sondeyker, Van Noorden en Eymael) van de Middelbare Kunstnijverheidsschool het graf van Postmes. Het portret is van de hand van tekenaar E.Muller. [6]

De achterzijde wordt gevormd door kwartcirkelvormige nis dat bovenaan spits toeloopt, waardoor een soort nis ontstaat. Onderaan in de nis staat een vierkant blok waaraan de voorkant een reliëf van het hoofd van Postmes is gebeiteld. Op dit blok rust een marmeren plaat met de tekst

JOSEPH ANT

POSTMES

DIR. MIDDELBARE

KUNSTNIJVERHEIDSSCHOOL

*30-7-1896

† 3-12-1934

EN ZIJN ECHTGENOTE

ANNA MARIA

MOERDIJK

*8-6-1896

+7-1-1968

Op de marmeren plaat staat een beeld van de Verrezen Christus  (met nimbus) die met zijn rechterhand een zegenend gebaar maakt. In zijn linkerhand houdt hij tegen zijn lichaam een lang kruis, met bovenaan een slang, vast.

Rechts van het reliëf van Postmes zijn twee jongens en meisje (waarschijnlijk kunststudenten) afgebeeld die elk een kunstwerk in hun hand houden. Aan de rechterzijde is een soortgelijke werk.

 

 

 

GRAFMONUMENT VAN EDMOND BELLEFROID (EN FAMILIE)  

Adres: Algemene Begraafplaats, Tongerseweg 292, Maastricht

Grafmonument

 

Edmond Bellefroid is de bekendste telg uit de familie,

Guillaume Marie Edmond (Edmond) Bellefroid (Maastricht, 3 juli 1893 - 7 januari 1971) was een Nederlands kunstschilder, keramist en industrieel ontwerper.

In de periode 1929-1946 was hij ontwerper van aardewerk serviezen bij De Sphinx te Maastricht. Hier was hij de opvolger van W.J. Rozendaal. In 1938 ontwierp hij een kristalservies voor Kristalunie.

Tijdens zijn MULO-onderwijs volgde hij de avondcursus op het Stadsteekeninstituut te Maastricht en een zondagcursus bij Rob Graafland. Vanaf 1910 volgde hij onderwijs op de Ecole St. Luc in de Belgische stad Luik. Bellefroid sloot zich aan bij de groep jonge schilders rond Rob Graafland.

In de jaren '20 was hij lid van de Bende van De Suisse, een groep cultuurliefhebbers die vele avonden doorbracht in het Café Suisse aan het Vrijthof te Maastricht.

Bellefroid woonde in Maastricht tot 1927 en verhuisde daarna naar Neerharen. In 1933 keerde hij terug in Maastricht en gaf er les aan de Stadsacademie. Volgens sommigen was hij een charismatische en autoritaire persoonlijkheid. Hij was ereburger van Maastricht en Ridder in de orde van Oranje Nassau

 

Dit is een graf voor de familie Bellefroid. Het bestaat uit een tweetal graven tegenover elkaar. Op elke graf drietal bronzen rechthoeken met steeds een naam:

A.M.C. BELLEFROID - FOURAGE            7-10-1864       26-1-1942

JULES M.A. BELLEFROID                          16-1-1865       9-9-1955

ROLLY BELLEFROID                                  11-11-1928     8-5-1991

MARCEL BELLEFROID                              16-7-1922       11-1-1944

EDMOND BELLEFROIS                              3-7-1893         7-1-1971

...BELLEFROID NOËL                                ..-1983            2-12-1912

 

Eerste graf:

Op een gemetselde sokkel van natuursteen zit een vrouw met haar linkerbeen onder zich en steunend op haar gebogen rechtervoet en haar uitgestrekte linkerarm. Zij zit in een gedraaide houding met het hoofd schuin naar boven gericht. Haar gebogen rechterarm ondersteunt haar kin. Zij draagt een kleed dat haar onderlichaam bedekt en over de rechterarm valt.

Tweede graf:

Een zetelende Maria (met een wit kleed met daarover een blauwe mantel en voorzien van een witte sluier)  heeft op haar schoot het lichaam van haar overleden Zoon. Zij omsluit zijn lichaam met beide handen. Zij kijkt ontroerd naar haar zoon. Christus hoofd hangt  achterover en rust op de linkerschouder van Maria. Zijn linkerarm valt naar beneden en zijn rechterarm hangt naar voren. Zijn benen zijn gekruist.

Adres: Algemene Begraafplaats, Tongerseweg 292, Maastricht.

Grafmonument.

Voor een marmeren staande grafsteen met tekst (zie beneden) staat een kleinere staande marmeren steen met een plaquette met centraal daarop een tekst (zie beneden). Rondom de tekst een drietal scènes:

Beneden: een stoomboot in de golven

Naast de tekst: kinderen die vertwijfeld naar hun hoofd grijpen

Bovenaan: in een wolk een zegenend kind dat in de hemel is opgenomen.

Waarschijnlijk is Anne tijdens de reis met de SS Indrapoera gestorven.

Vooraan het graf ligt nog een marmeren plaat met tekst plat.

Steen voor aan het graf:

JEANNE MARIE

DIERICK - VOS

BANDUNG                ENSCHEDE

8-5-1933                    8-5-1986

Grafsteen boven:

PROF. DR. JOSEPH VOS

ARTS

MAASTRICHT          AMSTERDAM

*10-3-1887                † 18-2-1961

Plaquette:

ANNE VOS

*BANDUNG 8 VIII 1934

† 8 VI 1935 AAN BOORD

SS INDRAPOERA

 

Adres: Algemene Begraafplaats, Tongerseweg 292, Maastricht.

Grafmonument

Afbeelding van Verrezen Christus op de graftombe van de ouders van Charles Vos, Jacques Vos (1851-1933) en Marie Virginie Stille (1849-1899).

Op een sokkel met opschrift (zie beneden) staat een beeld van de Verrezen Christus. Hij draagt een, over zijn zegende rechterarm vallend kleed dat zijn onderlichaam bedekt en dat samen met een staand kruis wordt vastgehouden met de omhooghouden rechterhand. Aan zijn rechter zijde beneden bevindt zich een kind dat naar hem opkijkt.

Opschrift:

*JACQUES J.H. VOS†

27 2 1851        28 4 1933

MARIE VIRG STILLE

14 ?? 1849      8 4 1899

JOSEPHINE M.J. RENK?

17 12 1845      18 3 1931

JOHAN I.C.N. VOS

?? 6 1881        ?? 4 1899

REQUIESCANT IN PACE

 

GRAFMONUMENT JOORDENS [7] 

Adres: Algemene Begraafplaats, Tongerseweg 292, Maastricht.

Het graf heeft in het vak HH-161 gelegen. In 2010 was het graf al geruimd. Wat met de steen is gebeurd, is onbekend.

Grafsteen met tekst een afbeelding van Jezus aan het Kruis. (afb. orm08m1)

Het graf bestaat uit opgemetselde bakstenen met er voor twee gemetselde bloembakjes. In het midden is een ruit waarin een grafsteen is geplaatst  met een afbeelding van Jezus aan het Kruis.

Tekst op grafsteen:

F.A. Joordens

*14-7-1888                 †21-3-1955

M.E. Knaapen

*16-9-1882                 †16-3-1954

foto: www.graftombe.nl

Een betere afbeelding is niet gevonden. Waarschijnlijk komt dit werk overeen met werk dat in particulier bezit voorkomt. Zie afbeelding beneden.

De beschrijving bij bovenstaand werk:

Gebakken klei en geglazuurd. Het is gebakken in de oven van de Sphinx.

Afmetingen: breedte 33cm, hoogte 44cm, diepte 5cm

Er bestaan meerdere exemplaren van dit kruisbeeld die op verschillende manieren zijn ingekleurd.

Christus aan het Kruis. Het gezicht valt links naar beneden. De handen hangen eveneens naar beneden. Christus draagt een lendendoek  die naar links omlaag hangt. Boven het hoofd is een banderol met de tekst "I.N.R.I."

Adres: Algemene Begraafplaats, Tongerseweg 292, Maastricht.

Grafmonument.

Laurens Ten Horn werd geboren op 1 december 1889 te Veendam. Teruggekeerd uit Engeland waar hij een longontsteking had opgelopen, overleed hij op 11 juni 1925 te Maastricht, wonende op de Ayvalaan 37. Van beroep was hij fabrikant. Hij was de oprichter van de verffabriek Ten Horn. Hij produceerde o.a. Reckitts blauw, in de volksmond beter bekend als "poppetje blauw", het zakje dat elke grauwe was stralend wit maakte.

Hij huwde op 25 augustus 1921 met Maria Closset. Maria had de Belgische nationaliteit (Visé *25 juni 1892 ). Zij overleed 28 oktober 1980 te Sittard in Huize St. Agneteberg, 88 jaar oud en werd 31 oktober 1980 te Maastricht op de Algemene Begraafplaats Tongerseweg bijgezet in het familiegraf.  [8]

Bronzen reliëf met buste van Ten Horn.

Op het graf de tekst:

FAMILIE

TEN HORN - CLOSSET

 

Op de voorzijde de tekst:

LAURENS THEODOOR TEN HORN

1 dec. 1889 - 11 juni 1925

MARIA JACQUELINE CLOSSET

25 juni 1892 - 28 october 1980

Adres: begraafplaats Sint Pieter Boven

Een kindergraf met beeldhouwwerk.

Kitty werd geboren 21 april 1944 te Helmond. Zij overleed 17 oktober 1947 te Maastricht en werd begraven te St. Pieter.

Op de grafsteen is een voorstelling van een kind dat zich warmt aan het vuur waaruit een duif (de H. Geest) te voorschijn komt.

Op de steen staat onder de afbeelding de tekst:

In Christus vrede

Kitty Niessen

* Helmond 21 - 4 - 1944

† Maastricht 17 - 10 - 1947

Ik zal verrijzen

en met U zijn

in 's Hemels Paradijzen

Adres: Algemene Begraafplaats, Tongerseweg 292, Maastricht.

Grafmonument

Fons Olterdissen werd als zesde kind van Heinrich Olterdissen (Emden bij Hannover, 1827) en Alida Verhoeff (Veerle, 1882) geboren te Maastricht op 12 december 1865.

Na de Stadslagere School werd hij decoratieschilder. Zijn vriend Henri Govaerts spoorde hem aan zijn talent verder te ontwikkelen. In 1883 ging hij naar de Rijksschool voor Kunstnijverheid in Amsterdam. Vijf jaar later haalde hij het diploma "Decoratieve Schilderkunst". Hij keerde vervolgens terug naar Maastricht. In zijn stad was hij betrokken bij allerlei activiteiten (oprichting nieuwe VVV, organisatie van grote optochten).

Om zijn schulden af te lossen ging hij "kemieke opera's" schrijven. Zijn eerste stuk was "de

Kaptein van Köpenick". In 1912 schreef hij "Trijn de Begijn" in het dialect. Het slotlied van deze operette werd zo vaak gezongen dat het uiteindelijk het Maastrichtse volkslied werd.  Met de opbrengst van deze twee stukken kon hij ruimschoots zijn schulden aflossen.

Daarnaast schreef hij toneelstukken en proza. Van zijn hand verscheen een bundel schetsen, waarmee hij de lijn van de Maastrichtse dialectliteratuur, in de 18^e eeuw met pastoor Delruelle gestart via Weustenraad, Franquinet doortrok naar de 20^e eeuw. Zijn grootste prestatie was "het spel van Sint Servaas", voor de Heiligdomsvaart in 1916.

Twee jaar voor zijn overlijden werd hij alsnog katholiek.

In 1923 werd hij in het Calvarie-ziekenhuis opgenomen met belroos. Op 23 februari 1923 stierf hij.

 

In maart 1923 werd een Comité voor de nagedachtenis van Alfonse Olterdissen opgericht. Hierin hebben zitting J. Haanen (voorzitter), kapelaan G. van Rijt, V. Schols, G. Vliegen, Felix Rutten, Rainier Nafzger, Mathieu Rongen, Dominique Stassen, Th. Korn, E. Reinders en A. Burgers. De doelen waren: een plechtige jaardienst in de Sint-Servaaskerk en een waardige steen op het kerkhof en elders in de stad een gedenkteken.

Via de Limburger Koerier werd geld ingezameld. Op zondag 21 september werd het grafmonument onthuld op de Algemene Begraafplaats. De plechtigheden startten met een hoogmis in de Servaaskerk waarna een stoet naar het kerkhof trekt. De muzikale omlijsting werd verzorgd door de Mastreechter Staar en de Koninklijke Harmonie. Felix Rutten hield een korte toespraak waarna voorzitter Haanen het grafmonument overdraagt aan de Gemeente. Burgemeester aanvaardde het monument met een woord van dankbare gedachtenis. [9]

 

Het ontwerp is van Charles Vos

Reliëf in brons, gesigneerd Ch.Vos.

De beeltenis wordt in brons gegoten door edelsmid Kersten.[10]

Op de achtergrond is het silhouet van de stad Maastricht. Op de voorgrond het goed gelijkend portret van Olterdissen. Rechts van het gezicht: een wapen en links de jaartallen 1865 - 1923.

Het wapen is door Olterdissen zelf ontworpen. De dubbele ganzenveer is het symbool van schrijven en tekenen; het zwaard is het symbool voor oprechtheid en standvastigheid.[11]

Op het graf staat "Dankbaar Maastricht aan Alfons Olterdissen" met daaronder een steen met het stadswapen van Maastricht. Boven het reliëf is een kruis.

De hardsteen wordt gekapt door de steenhouwerij Severijns-Kicken.[12]

Op de grafplaat ligt een bronzen reliëf van Guus Olterdissen (gesigneerd W.H.) met de tekst "kompenis vaan 't Mestreechs volleksleed 1860-1942)

 

Adres: Algemene Begraafplaats, Tongerseweg 292, Maastricht.

Grafmonument

Arbeider met kruis (brons)

Bronzen plaquette van J. Verheggen (37 X 50cm).

Tegen de rechtopstaande natuursteen staat aan de linkerzijde een arbeider in brons met gebogen hoofd naar rechts. Met zijn linkerhand houdt hij het naast hem staande kruis vast. Onderaan het kruis krult een banderole onhoog met de tekst:

RERVM

NOVARVM

Aan de rechterzijde, in het blikveld van de arbeider, bevindt zich een plaquette in brons met een afbeelding van de pastoor.

Onder de plaquette staat de tekst:

IN MEMORIAM

J.A.J.A. VERHEGGEN

PASTOOR

VAN DE ST. - MATHIASKERK

OUD AALMOEZENIER

VAN DEN ARBEID

* 25/9 1875

†9/1 1936.

Jean Alphons Joseph Assueres Verheggen ontving in 1901 zijn priesterwijding in Roermond. Hij werd vervolgens kapelaan te Limmel (Maastricht) van 1901-1903, te Wijck (Maastricht) van 1903-1911 en de Sint Servaaskerk van 1911-1915. Daarna werd hij aalmoezenier van de arbeid tot 1923. In drie parochies was hij pastoor, Roosteren (1923-1924), Spekholzerheide (1924-1930) en St. Mathias Maastricht (1930-1936).

Zijn bijnaam luidde " 't lieuwke vaan Wiek" vanwege zijn felle strijd tegen het socialisme. [13]

 

Hij werd begraven op de begraafplaats aan de Tongerseweg in Maastricht.

Op zondag 25 oktober 1936 vond de plechtige onthulling van het grafmonument, ontworpen door Charles Vos. Nadat het kerkkoor van de St. Mathias het In Paradiso had gezongen, opende de heer Devens de rij van spekers met een korte karakteristiek van aalmoezenier Verheggens belangrijke werk.

De voorzitter van het comité, de heer J. Maassen verzocht daarna de deken van Maastricht, mgr Wouters, het monument te willen onthullen. Deze deed dit na een korte rede. Na de onthulling sprak burgemeester Van Oppen.

Voorzitter J. Maassen verzocht de familie het monument te willen aanvaarden. Dit geschiedde bij monde van pater Verheggen C.ss.R, die grote waardering uitsprak voor de wijze waarop het monument tot stand gekomen was.

Na een gezamenlijk gebed volgde een defilé langs het graf door honderden leden uit de areidersbeweging werd deelgenomen. [14]

[1] Graatsma, Paulussen, Charles Vos, straat-beelden, Maastricht 1988

[2] Het ontwerp bevindt zich in de collectie van het Bonnefantenmuseum te Maastricht

[3]  Noten, Tuinen van Stilte, Maastricht 1998

[4] www.kunstbus.nl, juli 2009

[5] Wikipedia, juli 2009

[6]  Noten, Tuinen van Stilte, Maastricht 1998

Dickhaut, Jos Postmes 1896-1934 kunstenaar en promotor van het kunstonderwijs in Maastricht, Vierkant Maastricht 25, Maastricht 1997

[7] Mededeling 20 maart 2008 van mevr. N.Backerra

[8] www.grafmonumentensintpieter.nl/grafmonumentenclosset.htm (deel 2), december 2008

[9] Noten, "Jao diech höbs us aon 't hart gelege", het leven van Fons Olterdissen, Maastricht 1996, blz. 143

[10] Noten, "Jao diech höbs us aon 't hart gelege", het leven van Fons Olterdissen, Maastricht 1996, blz. 143

[11] Noten, "Jao diech höbs us aon 't hart gelege", het leven van Fons Olterdissen, Maastricht 1996, blz. 18-19

[12] Noten, "Jao diech höbs us aon 't hart gelege", het leven van Fons Olterdissen, Maastricht 1996, blz. 143

[13] Ubachs en Evers, Historische encyclopedie Maastricht, Zutphen 2005

[14] Maastricht, in memoriam pastoor Verheggen in De Nieuwe Koerier van 26 oktober 1936