Bonnefantenmuseum Maastricht
BONNEFANTENMUSEUM
Adres: Avenue Ceramique 250, 6221 KX Maastricht
1. Tiny Kaiser
Beeld Tiny Kaiser
Circa 1930 brons 63,5 x 49 x 28 [1]
Vos heeft de persoonlijkheid en de originele houding van Tiny Kaiser buitengewoon weten te treffen. [1a]
In deze jaren, waarin de jonge kunstenaars allen gedurende enkele jaren in Amsterdam studeerden maar toch ook regelmatig samenkwamen in hun geboortestad, speelde de mooie, getalenteerde pianiste Tiny Kaiser een belangrijke rol in hun leven. Zij was onmiskenbaar een muze voor de kunstenaars, de jonge en de oudere, die haar vrijwel zonder uitzondering hebben geschilderd, terwijl Charles Vos een prachtige buste maakte van de pianospelende Tiny. Dat de jonge, onafhankelijke vrouw tot veler verbeelding sprak is evident. Zij personifieerde immers het type vrouw dat rond 1930 maar hoogst zelden voorkwam. Naar hun dromen over Tiny Kaiser kunnen we alleen maar gissen, al was de pianiste daar op hoge leeftijd heel expliciet over: ze hadden stuk voor stuk wel met haar willen trouwen. Of ook Hub Levigne fantaseerde over een leven met Tiny Kaiser is onbekend, al meende Tiny Kaiser zich dat 60 jaar later wel met zekerheid te herinneren. Een feit is dat Hub Levigne in 1932 een kopergravure maakte met de titel ´Herinnering aan Tiny Kaiser´, waarop een man mismoedig kijkt naar de bos bloemen in zijn hand. Dan is er ook nog de niet-gedateerde pentekening waarop Hub Levigne zichzelf weergeeft als een om een voorbije liefde treurende minnaar, bedroefd starend naar een roos in zijn hand. Het is verleidelijk om deze pentekening te zien als het formele einde aan de relatie met Tiny Kaiser, al is de gesuggereerde datering in 1938 hiermee in tegenspraak. Maar Jef Scheffers is 70 jaar later heel beslist als hij stelt dat Tiny Kaiser toen maar één grote liefde in haar leven had en dat was de cellist Jos Huysmans en Jos Huysmans op dat moment maar één grote liefde had en dat was Tiny Kaiser. [2]
2. Henri Jonas portretbuste
Portretbuste van Henri Jonas
groen gepatineerd brons 50 X 43 X 30cm [3]
In de krant werd over de buste geschreven:
"Bekwaam modeleur, blijkt hij buitendien te zijn begaafd met een scherp en helder psychologisch inzicht en zoo is hij er in geslaagd een portretbuste van Henri Jonas een expressie te geven, die nader brengt rot begrip van deze kunstenaar zelf."[3a]
3. Treurende Madonna
Treurende Madonna
Op de Algemene Begraafplaats te Maastricht is het graf van Charles Vos. De treurende Madonna die het graf siert, is ontworpen naar een model dat zich in het Bonnefantenmuseum bevindt. [4]
4. Tekeningen [5]
Visioen van Maastricht
Tekening: zwart potlood op papier, tweemaal gesigneerd
Vrouw met dansende putti verso twee kijvende wijven
Tekening: zwart potlood op papier
Zonder titel
Tekening: zwart potlood op papier
Optocht met bok en faunen
Tekening: zwart potlood op papier
Sater die zittende vrouw aankijkt verso van saters
Tekening: zwart potlood op papier
Vrouw op zeug
Tekening: zwart potlood op papier, opschrift "Baubo"
Saters
Tekening met zwarte inkt en zwart potlood op papier
Twee portretkoppen
Tekening: zwart potlood op papier
Twee kijvende wijven
Tekening: zwart potlood op papier
5. Kerncollectie Limburg[6]
Bij deze paragraaf zijn geen afbeeldingen beschikbaar voor publicatie vanwege auteursrechten
Globe [7]
onderdelen van een servies, decor blauw/zwart, 1929
langdurig bruikleen Koninklijke Sphinx, Maastricht,
inv 03987 a-b
Terrine met deksel, aardappelschaal, h 26cm; 13 cm [8]
L' Après midi d'un faune
31 x 31 x 20 cm, jaren '30
chamotte, geglazuurd
herkomst: legaat dhr. en mw. Bonfrère-Kallen, Maastricht 2000,
inv 04995
L'Après midi d'un faune is een relatief lang herdersgedicht in alexandrijen in 1876 geschreven door Stéphane Mallarmé (1842-1898). Het is het verhaal van een bosgod die in de tintelende middaghitte van Sicilië opeenvolgende stemmingsbeelden waarin begeerten en droombeelden van de faun worden weerspiegeld, beleeft. Moe van de jacht op angstig vluchtende nimfen en najaden geeft hij zich uiteindelijk over aan de verdovende sluimen die de dromen van de totale macht in de allesomvattende natuur vindt. Door Clade Debussy werd het verhaal omgezet in muziek. [9]
Vos heeft de bosgod in een ineengekrompen zittende houding op de grond afgebeeld. De faun grijpt met beide handen naar zijn keel. Achter hem staan drie, met ineengehaakte armen, naakt dansende nimfen.
Faun
jaren '30 40 x 23 x 20 cm brons
herkomst: legaat dhr. en mw. Bonfrère-Kallen, Maastricht 2000,
inv 04999
Dit beeld is in een grotere oplage geproduceerd. Het originele beeld is in particulier bezit (zie werk in partciculier bezit: overig nummer 12)
Een faun is een mythologisch wezen, afkomstig uit de Romeinse sagenleer, dat wordt afgebeeld met het bovenlichaam van een mens en de achterpoten van een bok. Op het hoofd heeft hij hoorns. Vaak speelt de faun panfluit of fluit.
Vos heet een panfluit spelende faun uitgebeeld met hoorns en bokkenpoten. Op de voorgrond staat een springende bok. Het beeld heeft een expressieve uitbeelding.
Sphinx
ca. 1930 38 x 63 x 23 cm (2 exemplaren)
geglazuurd aardewerk, diverse kleuren
herkomst: schenking J. Verhoeven, Maastricht 1988,
inv 3583a -b
De sphinx werd het logo van aardewerkindustrie die gesticht werd door Petrus Regout.
Vos heeft diverse modellen van de sphinx vervaardigd. Meestal is de sphinx en profile liggend afgebeeld.
De afdraaier
ca. 1930, 22,5 x 22 x 11,5 cm
wit geglazuurd aardewerk
herkomst: schenking T. Quik, Maastricht 1992,
inv 3934[10]
Een afdraaier komt voor in de keramische industrie.
Het beeld laat een man zien enigszins 'en profile' weergeven. Zijn bovenlichaam helt sterk naar achteren, waarbij hij zijn rechterbeen naar voren uitstrekt. Zijn pose geeft een indruk van een heftige actie. Zijn rechterhand drukt met de duim in een potvorm, terwijl zijn linkerhand tegen de wand van de pot drukt.
Maskerade/Pierrot en Colombine
ca. 1930, 26,5 x 19 x 14,5 cm
wit geglazuurd aardewerk
herkomst; de heer en mevrouw A. Polling-Jongert, Voorschoten 1993,
inv 84
Op een vierkanten basis zijn een Pierrot en een meisje staande uitgebeeld. Pierrot, links van het meisje, speelt op een luit die hij hoog op de borst houdt. Zijn hoofd is naar rechts gewend. Lichaam en hoofd vleien zich tegen het lichaam van het meisje aan, dat lichtjes terugleunt tegen Pierrot aan. Het hoofd is naar achteren gewend. Haar rechterhand heeft ze voor haar gezicht langs op kin en mond van Pierrot gelegd, een schijnbare afwering. Op haar gezicht speelt een lach, die deels achter een masker verborgen gaat.
De eerste kus
ca. 1930, 16,5 x 19,5 x 13 cm
aardewerk, met vlekdecor geglazuurd
wit geglazuurd aardewerk
herkomst: de heer en mevrouw A. Polling-Jongert, Voorschoten 1993,
inv 695
Het jonge paar is zittend op een ovaal onderstuk afgebeeld. De naar rechts gewende vrouw, die met beide benen langszij zit, houdt timide haar rechterhand aan haar kin. De met het hoofd naar rechts gewende knielende man, kust haar behoedzaam op haar linkerwang en houdt daarbij zijn linkerhand liefdevol tegen haar aan.
Tafeldecoraties dieren
ca. 1930 Aap, Bruine Beer, Buffel, Eekhoorn, Kameleon,
Kikvors, Konijn, Lynx, Pelikaan, Pinguïn, IJsbeer, Zeehond
diverse formaten
wit geglazuurd aardewerk
herkomst: de heer en mevrouw A. Polling-Jongert, Voorschoten 1993,
inv.82-83 694-699
82 pinguïn, aardewerk, h 20cm
83 zittende aap, h 18 cm
694 eekhoorn, 16 X 7 X 16cm
696 buffel, 14 X 6 X 20,5cm
697 bruine beer, 14 X 7,5 X 18,5cm
698 ijsbeer, 14 X 8 X 22cm
699 konijn, 5,5 X 5,5 X 14cm [11]
Pinguïn
Een pinguïn en profile rechtopstaand afgebeeld.
Zittende aap
Het beeld toont een aap, zittend in kleermakerszit, ineengedoken en licht naar rechts gewend. De rechterarm heeft hij over zijn poten liggen, de linkerarm over de rechterarm.
Eekhoorn
De eekhoorn is 'en profile' zittend uitgebeeld. De staart van het beestje is naar boven gekruld waar hij boven de kop overgaat in de oren.
Buffel
Op een rechthoekige basis staat een woest uitziende buffel met zijn kop naar voren gericht.
Bruine beer
De beer is en profile met bult op de rug afgebeeld. Hij zit enigszins ineengedoken met de kop omlaag.
IJsbeer
De ijsbeer is en profile afgebeeld. Het lijkt, afgaande op zijn houding, of hij klaar staat voor de aanval op zijn prooi.
Konijn
Het liggend dier is en profile afgebeeld en houdt de oren naar achteren waar zij aansluiten bij de rug. De snuit van het konijn rust op de voorpoten.
Hubertus
1941, 30 x 11 x 23,5 cm
geglazuurde chamotte
schenking Stichting Limburgs Kunstbezit 1999
herkomst schenking C. Pieters, Heerlen 1980,
inv 03150
Een ontwerp voor het gevelbeeld aan de Hertogsingel in Maastricht.
Vos heeft de opbouw van het tafereel in de definitieve versie gehandhaafd. De houding van de heilige wijkt af van het ontwerp.
Mathias (voorstudie)
1949 73 x 24 [links] x 30 [rechts] cm, 9 cm diep gips in okergele tinten gepatineerd, niet gesigneerd
[Links is een bijl - als zijn attribuut - weergegeven met daarboven plantenmotieven. Opschrift: 'S. Mattias b.v.o.', in de linkerbovenhoek 'A.D. 1949'-],
inv 05148
Herkomst fam Vos [12]
Een ontwerp voor het gevelbeeld van de St. Matthiaskerk aan de Boschstraat te Maastricht.
Vos heeft de opbouw van het tafereel in de definitieve versie gehandhaafd. Op detailniveau zijn er enige afwijkingen, zoals de houding van het hoofd.
Kruiswegstatie (model dertiende)
gebakken klei en geglazuutd in divetse tinten blauw, bruin-rood, beige en wit, niet gesigneerd Op de voorgrond ligt de gestorven Christus, omringd door zes[13] treurende figuren. Van links naar rechts zijn dit: Maria van Bethanie, Maria Magdalena, Martha, Maria, de moeder van Christus, Johannes en Nicodemus, met de doornenkroon in zijn schoot.] collectie Bonnefanten verworven in 2001 (met steun van DSM)
inv 05146
herkomst: fam Vos [14]
Dit betreft een voorstudie voor de kruisweg in de Antonius van Paduakerk in Vrank Heerlen.
Het voorstudie is later ook zo uitgevoerd.
Kruiswegstatie (model veertiende)
z.j., 39 x 65 x 13 cm
gebakken klei en geglazuurd in diverse tinten blauw, geel, bruin en wit, niet gesigneerd [Het in doeken gewikkelde lichaam van de gestorven Christus wordt door Nicodernus (links) en Johannes (rechts) in het graf gelegd,
Maria, Maria Magdalena en Martha - staan toe te kijken]
verworven in 2001 (met steun van DSM)
inv 05147
herkomst: fam Vos[15]
Dit betreft een voorstudie voor de kruisweg in de Antonius van Paduakerk in Vrank Heerlen.
Het definitieve versie is anders uitgevoerd. Op de achtergrond is nog een vierde (onbekend) figuur toegevoegd.
Apollonia (schets)
z..j., 27 x 27 x 11 crn chamotte bruin gepatineerd
[1939 volgens zeggen Willy Gorissen, leerling van Charles Vos]
Apollonia staat met doorgezakte knieën tegen een boom, terwijl met een grote tang haar tanden worden uitgetrokken. Patrones van de tandartsen en tegen tandpijn. ,
Gesigneerd onderzijde CH. Vos [16]
inv 05151
Herkomst: fam Vos [17]
Voorzover bekend is deze schets niet uitgevoerd.
Apollonia van Alexandrië was een heilige uit Egypte over wie vrijwel alles onzeker is. Haar moeder zou haar gekregen hebben na een vurig gebed tot de Heilige Maria. Ze zou in de tweede eeuw door de Romeinen gevangen genomen zijn omdat ze haar geloof niet wilde afzweren. Zij werd hevig gefolterd: haar tanden werden uitgetrokken en haar kaak verbrijzeld. Daarna werd zij in het vuur geworpen. [18]
Vos heeft Apollonia geketend en staande tussen twee soldaten uitgebeeld. Een soldaat houdt haar vast en de ander trekt haar tanden.
Maskerkop
z.j. 30 x 23 x 18 cm
beschilderd gips met een geglazuurde bovenlaag, niet gesigneerd collectie Bonnefanten
verworven in 2001 (met steun van DSM) ,
inv 05152
herkomst: fam Vos[19]
Faun
z.j., 24 x 13 x 10 cm
gips, blauw gepatineerd
herkomst: schenking familie Vos, Maastricht 2002,
inv 05155
Op een console is een zittende faun met fluit afgebeeld.
Kegelaars
z.j., 34 x 25 x 20 cm
gebakken klei geglazuurd in tinten bruin, blauw, beige, wit, niet gesigneerd [Deze groep heeft model gestaan voor 'Onze Kegelaars', geglazuurd in bruine tinten in eigendom van de heer Willems, café Terminus, St. Pieter, Maastricht.] collectie Bonnefanten verworven in 2001 (met steun van DSM)
inv 05156
herkomst: fam Vos[20]
In 1905 opende het café Villa Taverne (Glacisweg te Maastricht) zijn poorten , later is de naam veranderd in Terminus.
In 1919 werd een kegelbond in Maastricht opgericht. Bij een verbouwing van het café in datzelfde jaar werden twee "Hollandsche kegelbanen" aangelegd.
In 1922 werd aan de Brusselsestraat in Maastricht een kegelpaleis gevestigd met vijf banen. Het paleis moest drie jaar door financiële problemen weer sluiten. Men vertrok met de vijf banen naar Terminus.
In 2006 werd Terminus gesloopt.[21]
Piëta
z.j., Gips, 22x36x6,5 cm
herkomst: collectie Th, H.A. Boosten, Maastricht,
inv 03352-a
In een driehoek is schetsmatig Maria afgebeeld met haar overleden Zoon op haar schoot.
Waarschijnlijk is dit een ontwerp voor de Piëta in de Koepelkerk in Maastricht. De compositie is gelijk maar de houding van zowel Maria als Jezus is anders uitgewerkt.
Piëta
z.j.
Brons, 22 x 36x6,5 cm
herkomst: collectie Th. H.A. Boosten, Maastricht,
inv 03352-b
Dit ontwerp is gelijk aan het voorgaande; alleen is het uitgewerkt in brons, zoals het werk in de Koepelkerk.
Gedenkteken Henri Hermans
Gips, h. 28,4 cm
langdurig bruikleen LGOG,
inv0112[22]
Ontwerp voor het beeld van Henri Hermans dat geplaatst is in het Henri Hermansplantsoen in Maastricht. De uitvoering is gelijk aan het ontwerp. Alleen op het ontwerp staan twee tekstregels terwijl het geplaatste monument vier tekstregels heeft.
Er is een foto gemaakt toen Vos aan het werk was aan het hoofd van Henri Hermans dat op de voorzijde van de zuil zou terugkomen.
OLV Heilige Moeder Gods
Gips, h. 49,2 cm
collectie Bonnefanten langdurig bruikleen LGOG,
inv 0113[23]
Het Mariamonument (Onze Lieve Vrouw Heilige Maria Gods) is een ontwerp voor het beeld dat geplaatst is in het plantsoen in de Bouillonstraat in Maastricht.
De compositie van het ontwerp komt overeen met het uitgevoerde werk. De onderzijde van de sokkel is gewijzigd. De twee figurengroepen zijn in de definitieve versie verder naar achteren geplaatst om in het raakvlak plaats te creën voor een tekst die in het ontwerp ontbreekt. Het Mariabeeld is in het ontwerp slechts ruw geschetst zonder uitwerking in details.
6. Heilig Hartbeeld
Oorspronkelijk: Henric Van Veldekecollege, Aylvalaan te Maastricht op het schoolplein achter de kapel.
In 1976 is het beeld door de Stichting Katholiek Onderwijs te Maastricht geschonken aan het Bonnefantencollege, Avenue Ceramique 250, 6221 KX Maastricht onder inventarisnummer 2114.
Gedateerd 1926
In de eerste jaren als zelfstandig gevestigd beeldhouwer heeft Vos meerdere Heilig Hartbeelden gemaakt. In 1922 startte hij met een inzending voor de tentoonstelling van het St. Bernulphusgilde in Nijmegen. In 1923 volgde een beeld voor de Radbout Universiteit in Nijmegen. Beide beelden hebben een betrekkelijk traditionele uitstraling. De typische zwier en beweeglijkheid, waardoor Vos bekend werd, ontbreken nog. In het beeld voor het Veldeke College (1926) is een ontwikkeling naar de typische Vosstijl zichtbaar. Vooral de drapering van de mantel is veel minder strak.
Christus is “en face” en staande ten voeten uit afgebeeld. Met zijn rechterhand wijst hij naar zijn Heilig Hart. Zijn linkerarm houdt hij met geopende hand langs zijn lichaam. Over zijn kleed draagt hij een openvallende mantel waarop versieringen zijn aangebracht.
7. Satar met panfluit [24]
Mythologische keramische sculptuur van een zittende satar met panfluit.
Plaatselijk zeer lichtige oppervlakte schade en enkele krimpschuren
Afm. 71 X 35 X 80cm, gesigneerd en gedateerd ""Ch. Vos 32" (datering moeilijk leesbaar)
Een sater is een figuur uit de Griekse mythologie. Hij wordt vaak vereenzelvigd met een faun, een mythologisch figuur uit de Romeinse sagenleer. Ook de God Pan heeft veel kenmerken
met een sater.
Zij worden vaak afgebeeld als bezitters van hoorns en bokkenpoten en het bovenlijf van een mens. Een bekend attribuut is de panfluit. Vaak worden ze voorgesteld als veld- of bosgod. De sater staat bekend om zijn lust voor wijn en het verleiden van nymfen en efeben.
Op een rechthoekige onderplaat, ruim voorzien van fruit en een kikker aan het uiteinde, is een zittende sater afgebeeld. Zijn bokkenpoten liggen gekruist over elkaar. Zijn hoofd met bolle wangen is getooid met hoorn; hij heeft een breed gezicht met de kenmerkende platte neus. Met beide handen houdt hij een panfluit vast waarop hij speelt.
foto: www.capriolus.nl (Ger de Ree)
foto: www.capriolus.nl (Ger de Ree)
foto: www.capriolus.nl (Ger de Ree)
foto: www.capriolus.nl (Ger de Ree)
foto: www.capriolus.nl (Ger de Ree)
[1] Dickhaut, Gezicht van Maastricht beeldende kunst in Maastricht tussen 1900-1940, Vierkant Maastricht nr 22, Maastricht 1995, 135
[1a] Uit de muziekwereld: Tiny Kaiser in De Nieuwe Koerier van 26 november 1938
[2] www.galeries.nl, 2008
[3] Dickhaut Hedendaagse Limburgse kunst, reprospectieve reconstructie, stg historische reeks deel 5, Maastricht 1999, 200 ev
Dickhaut, Gezicht van Maastricht beeldende kunst in Maastricht tussen 1900-1940, Vierkant Maastricht nr 22, Maastricht 1995, blz 134-135.
Hier staat als toelichting: portret van Henri Jonas, circa 1925, bronskleurig geschilderd gips 30 X 44 X 37cm
Vermoedelijk gaat het over hetzelfde werk
[3a] De Nieuwe Koerier van 20 november 1937
[4] Graatsma, Paulussen, Charles Vos, straat-beelden, Maastricht 1988
[5] Paulussen, Charles Vos, beeldhouwer te Maastricht, Maastricht 2002 (CD-rom)
[6] Bosch v d, Van Cuypers tot Dibbets, Maastricht 2002. In dit boek is de Kerncollectie Limburg beschreven. De tekst in het kleinere lettertype is afkomstig uit deze publicatie.
[7] Zie ook paragraaf 3.4 overig: Sphinx-collectie.
[8] Lijst Bonnefantenmuseum augustus 2010
[9] Wikipedia en www.muziekenmensen.nl, september 2010
[10] Lijst Bonnefantenmuseum augustus 2010 staat inventarisnummer 113 herkomst: de heer en mevrouw A. Polling-Jongert, Voorschoten
[11] Lijst Bonnefantenmuseum augustus 2010
[12] Lijst Bonnefantenmuseum augustus 2010
[13] Er staan zeven figuren; wie zevende figuur is onbekend
[14] Lijst Bonnefantenmuseum augustus 2010
[15]Lijst Bonnefantenmuseum augustus 2010
[16] Lijst Bonnefantenmuseum augustus 2010
[17] Lijst Bonnefantenmuseum augustus 2010
[18] Wikipedia september 2010
[19] Lijst Bonnefantenmuseum augustus 2010
[20] Lijst Bonnefantenmuseum augustus 2010
[21] Coumans, Kroniek over 75 jaar Mastreechter Keigel-Bond (www.maastrichtse-kegelbond. nl, september 2010)
[22] Lijst Bonnefantenmuseum augustus 2010 inv 1112
[23] Lijst Bonnefantenmuseum augustus 2010 inv 1113
[24] http://www.capriolus.nl , april 2010, email 18 april 2019 Ger de Ree) en maart 2011
Laatst aangepast (dinsdag, 06 september 2011 13:36)