www.charlesvos.nl

donderdag, 30 juli 2009 00:00

St. Odulphuslyceum Tilburg

ST. ODULPHUSLYCEUM (TILBURG)
Adres: Noordhoekring  99, 5038 GC Tilburg
 
St. Odulphus
Beeld van St. Odulphus [1]
Eikenhouten beeld.
Odulphus (Oirschot, geboortejaar onbekend - Utrecht, na 854) was een Benedictijn en missionaris uit het einde van de 8e en begin 9e eeuw en is heilig verklaard. Odulphus werd geboren te Oirschot (tegenwoordig Best) en verwierf naam als Apostel der Friezen. Odulphus is ook aangeduid met de namen Sind Odulp, Olof, Oelbert en Oel.
De eerste geschreven historische gegevens over Best, daterend van omstreeks 775, spreken ervan dat Odolphus geboren werd "uijt eene edele stamme" onder de Franken. De levensloop van Odulphus is nauw verweven met de folklore en traditie van Best. Kronieken zeggen dat hij geboren werd waar de Odulphuskerk staat. Odulphus was in 805 pastoor van Oirschot. Kort daarna trad hij toe tot de Benedictijnen en verbleef in het Martinusklooster in Utrecht. Hij was mogelijk benoemd tot kanunnik in het kapittel van het Aartsbisdom Utrecht. De bisschop Frederik van Utrecht zond Odulphus uit naar Friesland waar hij het werk van zijn voorlopers Willibrord, Bonifatius en Liudger voortzette. In onder meer Stavoren stichtte Odulphus een Benedictijner abdij. Volgens zijn hagiografie trad Odulphus op tegen ketterijen.
Odulphus is ten voeten uit staande op oudere leeftijd afgebeeld. Hij draagt een misgewaad. Zijn blik is naar de toeschouwer gericht. In zijn linkerhand heeft een opengeslagen boek vast. Met zijn open rechterhand, ter borsthoogte, maakt hij een zegenend gebaar. Onderaan bij zijn rechterbeen is de banderole die naar boven krult met de tekst "S. ODULPHUS". De tekst loopt van beneden naar boven.
 
Voorstudie
Er is een model van het beeld in het museum te Weert.
Bij dit model heeft Odulphus zijn half uitgestrekte rechterarm zijwaarts. In zijn linkerhand houdt hij een opengeslagen boek. Links onderaan zijn voeten staat een leeg wapenschild. Het uiteindelijke beeld heeft echter een andere houding gekregen. *1

 

otpbm10a

collectie Odulphus Lyceum Tilburg

Thomas van Aquino
Beeld van Thomas van Aquino
Eikenhouten beeld, 1939. (in het trappenportaal tussen de eerste en tweede verdieping.
Het beeld is in 1939 door de leerlingen van de school aangeboden bij het afscheid van Dr. De Brouwer. [3]
Thomas van Aquino werd geboren in 1225 in het kasteel Roccasecca bij Napels. Hij was een lid van een vooraanstaande familie die wilde dat Thomas na zijn jeugd intrede deed bij de Benedictijnen, een kloosterorde. Hij trad echter in 1244 toe tot een andere kloosterorde, de Dominicanen. Zijn familie was hier zo boos over, dat zijn broers hem ontvoerden en hem op het kasteel gevangen hielden. In 1246 werd hij naar Parijs gestuurd waar hij leerling werd van de Duitse filosoof Albertus de Grote, die hij naar Keulen volgde. In 1252 begon Thomas zelf met lesgeven in de bijbelleer. Dit deed hij in het klooster Saint Jacques in Parijs. In deze tijd schreef hij ook enkele belangrijke commentaren op een aantal boeken van het Oude en Nieuwe Testament. Op bevel van Paus Alexander IV kreeg hij in 1257, tegelijkertijd met de theoloog Bonaventura, de academische graad van magister verleend door de universiteit van Parijs. Nadat Thomas uit Parijs vertrok, verbleef hij van 1259 tot 1265 aan het pauselijk hof in Anagni, een kleine Italiaanse stad. In 1265 vertrok hij naar het klooster bij de Santa Sabina in Rome, en vervolgde zijn reis in 1267 naar Viterbo. In deze Italiaanse stad, die de residentie was van vele pausen, verbleef Thomas aan het pauselijk hof. Van 1269 tot 1272 verblijft hij nogmaals in Parijs. In deze periode had hij veel discussies met andere geleerden en filosofen over het aristotelisme en het ordewezen in kloosters. Van 1272 tot 1273 verbleef  Thomas weer in Italië. Daar ging hij aan de universiteit van Napels lesgeven. Begin 1274 vertrok hij uit Napels naar het concilie in Lyon, maar stierf onderweg in de abdij van de stad Fossanova, tussen Napels en Rome. [4]
Thomas (met nimbus) is staande op een houten console ten voeten (blootsvoets) uit afgebeeld in het ordekleed van de Dominicanen. Over zijn plooiende kleed draagt hij een openvallende mantel. Bovenaan de mantel is een stralende ster weergegeven, een van de attributen waarmee de heilige vaker wordt afgebeeld. Zijn beide handen komen ter hoogte van zijn middel onder de mantel uit. In zijn linkerhand heeft hij een opengelagen boek vast. Zijn rechterhand wijst op tekst van de rechterpagina.

 

otpbm10b

 

Maria met Kind
Maria met Kind.
Eikenhouten beeld, 1939. (in het trappenportaal tussen de begane grond en de eerste verdieping.
Het beeld is in 1939 door de leerlingen van de school aangeboden bij het afscheid van Dr. De Brouwer. [5]
Maria is staande op een console (die op een houten onderplank staat) staande ten voeten uit afgebeeld. Haar lichaam is een kwart slag naar rechts gedraaid, met haar bovenlichaam naar achter houdend. Haar ietwat gebogen rechterbeen is naar voren geplaatst. Zij draagt een lang geplooide mantel en heeft een sluier. Haar blik is naar rechts gericht en zij heeft geen aandacht voor haar kind dat zij tegen haar lichaam aan op haar linkerarm draagt. Haar rechterhand ligt op het kind. Het kindje Jezus zit rechtop en maakt met beide handjes een zegenend gebaar.

otpbm10c

 


[1] Anoniem, Sint Odulphus-Lyceum, Tilburg 1959. Het beeld is in 2008 niet meer in de school aanwezig. Bezoek in december 2008 (gesprekspartner de heer G. de Laat)
[3] Uit het archief van het Odulphus Lyceum door G. de Laat (gesprek 22 december 2008)
[4] Wikipedia, december 2008
[5] Uit het archief van het Odulphus Lyceum door G. de Laat (gesprek 22 december 2008)
 
*1 Paulussen  Charles Vos 1888-1954, tentoonstelling 13-11-1994 tot en met 29-01-1995, Gemeentemuseum voor Religieuze Kunst Jacob van Horne, Weert 1994
Read 1918 times Last modified on woensdag, 15 mei 2019 09:06