www.charlesvos.nl

dinsdag, 23 juni 2009 00:00

St Servaaskerk (Maastricht)

Kerk:     St. Servaaskerk

Adres:             Keizer Karerplein 6, 6211 TC Maastricht
Architect:        Cuypers, P
                       Cuypers, J
                       Kayser, J
                       Satijn, P
Kunstenaars: Charles Vos

Werken van Charles Vos:

Kerstgroep 
alleen opgesteld in de Kerstperiode in het Bergportaal.
Een beeldengroep, geschenk van de parochianen van de St. Servaaskerk aan Pastoor-Deken J. Ingendael (1883 - 1954) ter gelegenheid van zijn terugkeer na zijn gijzeling in het Groot-Seminarie te Haren (N.B.) van juli - december 1942. Pastoor Ingendael schonk de Kerstgroep op zijn beurt aan zijn parochie, de St. Servaasbasiliek Maastricht. *1

Uit het archief van de St. Servaasparochie: "Kerstmis 1943 is een nieuwe kribbe voor het eerst in de kerk opgesteld. De (eikenhouten) beelden van het Kindje, Maria en Jozef waren gereed, die van de herders, schaapjes enz. waren nog slechts in ontwerp (als gips­model) aanwezig". *1

Gegevens eveneens uit het archief van de St. Servaas­parochie: 'Alle elf beelden van de Kerstgroep waren voltooid, Kerstmis 1945". *1
In 1946 maakte de gehele kerstgroep van Charles Vos, die nog met acht andere werken was vertegenwoor­digd, deel uit van de Tentoonstelling "Gerijpte Kunst", 12 oktober- 17 november 1946, Gemeente Museum Den Haag. *1

kr24a

De kerstgroep bestaat uit 12 eikenhouten beelden:

Maria:
Maria (afm. 65 x 90 cm), met kleed, mantel en hoofddoek zit geknield en de handen gevouwen voor de borst. Haar hoofd is rechts naar beneden gericht. *1

kr24b

St. Jozef 
St. Jozef (afm.  85 x 87 cm) met kleed en mantel, knielt steunend op zijn linkerknie. Hij spreidt zijn armen naar boven gericht. Zijn blik is naar rechts beneden gericht. *1

kr24c

kindje Jezus:  
Het kindje Jezus (afm. 45 (lengte) x 25 cm) *1 ligt met opgetrokken beentjes en spartelend met de armpjes op de kribbe.

kr24d

os en ezel met boom:
os en ezel met boom 240 x 97 cm; *1

kr24e kr24f

drie herders,
drie herders, waarvan één naar ontwerp van Vos na diens dood uitgevoerd door J. Balendong:
herder met staf en schaapje, 115 x 48 cm; herder, 108 x 43 cm; herder zittend (Balendong), 58 x 34 cm; *1

kr24g kr24h kr24i

drie koningen en engel met banderole "GLORIA IN EXCELSIS DEO".
koning liggend, 143 (lengte) x 48 cm; koning knielend, 72 x 45 cm; koning staand, 125 x 54 cm; engel, 102 x 65 cm. *1
De dochter van Vos stond model voor de engel.

kr24j kr24k kr24l

kr24m

schaapje:
schaapje, 30 x 42 (lengte) cm; *1

kr24n

In 2017 werd de Kerstkribbe opgesteld op de trappen naar het hoofdaltaar. De boom werd niet opgebouwd maar lag vooraan op de trap. 

2224kr24n01

Reliëf  Kardinaal Van Rossum
Locatie: bij de ingang van de doopkapel aan de binnenkant van de rechterpilaar.
Bronzen reliëf kardinaal W.M. van Rossum (1854-1932), onthuld op 9 augustus 1936.[2]
Op 15 juni 1873 trad Van Rossum in het noviciaat van de redemptoristen te Roermond; hij legde op 16 juni 1874 te 's-Hertogenbosch zijn religieuze geloften af. Daarna ging hij naar Wittem voor de studie van filosofie en theologie. Op 17 oktober 1879 werd hij aldaar priester gewijd. Medio 1880 volgde zijn eerste benoeming: leraar Latijn, poesis en rhetorica op het juvenaat van de redemptoristen te Roermond.
Hij was een belangrijk Romeins prelaat met vele invloedrijke taken en functies zowel ten behoeve van eigen orde als van het Vaticaan. [3]
Bovenaan een bronzen reliëf van kardinaal Van Rossum. Afbeelding als een borstbeeld. Hij draagt zijn ambtkleding met zijn ketting voor de borst.
In het middenstuk is onderstaande tekst opgenomen:
In deze kerk werd op 3 sept. 1932,
Onder het patronaat van deken J.H. Wouters,
de plechtige uitvaart gecelebreerd van
Z.E. Kardinaal Wilhelmus Marinus van Rossum
CSsR. Prefect der congr. de propaganda fide
*Te Zwolle 3-9-1854 + Maastricht 30-8-1932
De plechtigheid werd geassisteerd door
Z.E. Kard. E. van Roey, het Nederlands episcopaat
de bisschoppen: Th. Heylen v. Namen,
J. Vogt v. Aken, J. Biermans v. Carcara,
J. Olaf Smit v. Paralus, J. Brems v. Denemarken,
J. Müller v. Zweden, J. Buckx v. Finland,
M. Meulenberg v. IJsland, F. Joosten v. Tatunc.
Veel hoogw. abten en prelaten en
wereldlijke autoriteiten.
Bij gelegenheid der missieweek, op
9 aug. 1936, werd dit monument ont-
huld in dankbare herinnering aan
de beschikking Gods, dat de kardinaal
in zijn vaderland en in deze stad
mocht sterven

Onderaan zijn de onderscheidingstekens van een kardinaal (links en rechts en bovenaan de hoed. Hier tussen een wapen (Van Rossum?)

  

kr24o kr24p

                                Deken Wouters en Charles Vos (afbeelding Paulussen)                                                    

kr24q kr24r

kr24s

Servaas [4]
Locatie: schatkamer of depot, niet aangetroffen
Gipsen beeldje (41cm hoog).
Servatius staande met staf en sleutel, aan zijn voet een schild met een vijfpuntige ster; op de sokkel "S.Servatius" (Maastricht; atelier G. Hack-Rutten 1934)
Servaas
Locatie: dagkapel [5]
Houten beeld, ca 150 cm hoog
Achter in de Servatiusdagkapel staat een manshoog ongepolychromeerd houten beeld van St. Servaas (ingezegend door ZH paus Johannes Paulus II bij zijn bezoek aan de Servaaskerk in 1985). Het werd gemaakt naar het voorbeeld van het fonteinbeeld van Charles Vos uit 1936 door diens leerling Jef Eymael.

kr24t

Lambertus [6]
Lokatie: exterieur.
Het beeld van Lambertus staat opgesteld tegen de buitenmuur van de schatkamer, welke muur grenst aan de binnenplaats van het pand Vrijthof 26.
Zandsteen, hoogte ca 180cm
Een beeld van de St. Lambertus geplaatst op een voetstuk met de tekst "St. Lambertus".
Lambertus is afgebeeld in zijn bisschopskleding en voorzien van een mijter. In zijn linkerhand houdt hij een boek, steunend tegen zijn arm, vast.Waarschijnlijk heeft hij in zijn andere hand de bisschopsstaf vastgehouden.
Het beeld is afkomstig uit een vroegere lagere school in de binnenstad van Maastricht en is ter bescherming overgebracht naar de huidige locatie.[6a]

 2224 kr24u

Heilig Hart [7]
Locatie: depot zolder
Eikenhout (1930), hoogte 200cm
Jezus is ten voete uit staande op een console weergegeven in een S-houding. Over zijn kleed draagt hij aan de rugzijde een korte rijkgeplooide mantel die om de hals sluit. Zijn hoofd is naar links afgewend met de blik naar beneden gericht. Het Heilige Hart, omgeven door stralen, steekt deels uit zijn lichaam. Zijn linkerhand raakt aan de onderzijde van het Hart. De rechterarm is naar buiten gespreid.
Waarschijnlijk is het ontwerp van het beeld van Charles Vos en is het beeld uitgevoerd in samenwerking met zijn leerlingen van de kunstacademie.

2224 kr24v 2224 kr24w

 afbeelding F. Mennens

 

Voorstudies Kerstgroep

Schaap je [8]
Gips, bruin gepatineerd; niet gesigneerd, niet gedateerd [1943]
Hoogte: 28 cm., breedte: 45 cm., diepte: 23 cm.
Ontwerp voor een beeld op ware grootte.
Kop van de liggende koning [9]
Gips, bruin gepatineerd; niet gesigneerd, niet gedateerd [1945]
Hoogte 35 cm., breedte 29 cm., diepte 30 cm.
Twee koningen [9a]
Aanwezig in het Jacob van Hornemuseum in Weert
2224kr24x otpmj14a
ontwerp van een koning (in Van Horne Museum Weert),
of dit een ontwerp voor de St. Servaaskerk was, is niet met zekerheid te zeggen                   
Herder [10]
Afmetingen 108 X 43cm
Er zijn vijf verschillende voorstudies van het beeld gemaakt; een beeld werd door het hoofd van de kerk uitgekozen.

 owp195

hoofd van de liggende koning
Particuliere collectie (collectie Peters Smeets)
Gips, bruin geschilderd
Niet gedateerd, niet gesigneerd
Afmetingen: lengte 37cm, breedte 30cm en hoogte 33cm

52432 52432a


[2]  Paulussen, Charles Vos, beeldhouwer te Maastricht, Maastricht 2002 (CD-rom)
[3]  www.ru.nl, 2008
[4] www.meertens.nl, april 2008, bij bezoek in november 2008 niet aangetroffen.
[5]  www.meertens.nl, april 2008
[6] Bestand SKKN, Mariahoek 16/17 Utrecht, 21-01-2009
[6a] Email F.Mennens, 25 maart 2013; Mondelinge mededeling van de heer F. Mennens 26 maart 2013
[7] Bestand SKKN, Mariahoek 16/17 Utrecht, 21-01-2009. Niet aangetroffen bij bezoek 30-01-2009
[8]  Paulussen  Charles Vos 1888-1954, tentoonstelling 13-11-1994 tot en met 29-01-1995, Gemeentemuseum voor Religieuze Kunst Jacob van Horne, Weert 1994;
Collectie T. Goffm-Viegen, Maastricht
[9]  Paulussen  Charles Vos 1888-1954, tentoonstelling 13-11-1994 tot en met 29-01-1995, Gemeentemuseum voor Religieuze Kunst Jacob van Horne, Weert 1994;
Particuliere collectie, Maastricht
[9a] Het is niet zeker dat deze koningen model zijn geweest voor de kerstkrib van de Servaaskerk
[10] Meerdere exemplaren:
Aangeboden op Marktplaats, september 2008
Aangeboden op Marktplaats augustus 2010
Marktplaats, 12 juni 2012, schatting prijs € 300 - € 600, beschadiging aan de voet
Marktplaats 6 augustus 2012
Marktplaats 20 mei 2013 aangeboden door De Pronckkaemer. (www.pronckkaemer.nl) vraagpprijs € 650.
Diverse mails 20 en 21 augustus 2013; herplaatsing op 2 september 2013 (afb. 2224kr24y 1 en 2; niet geplaatst)
 
*1 Graatsma, Paulussen, Charles Vos, straat-beelden, Maastricht 1988
Read 3485 times Last modified on maandag, 20 augustus 2018 09:43